Opinia prawna w sprawie uprawnień pielęgniarki do zakładania cewnika do pęcherza moczowego u mężczyzn.

Warszawa, dnia 18 lipca 2011r.

 

Ustawa z dnia 5 lipca 1996r. o zawodach pielęgniarki i położnej (t. j. Dz. U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1217 ze zm.) w art. 6 zawiera delegację ustawową dla Ministra właściwego do spraw zdrowia, do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzaju i zakresu świadczeń, o których mowa w art. 4 ust. 2 pkt 5 i art. 5 ust. 2 pkt 10 ustawy, udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego, uwzględniając w szczególności: rodzaj świadczeń, do udzielania których wymagane są dodatkowe kwalifikacje uzyskane w toku kształcenia podyplomowego, wraz z określeniem tych kwalifikacji, rodzaje materiałów pobieranych do celów diagnostycznych, wykaz badań diagnostycznych do przeprowadzania oraz wykaz leków, do podawania których samodzielnie bez zlecenia lekarskiego jest uprawniona pielęgniarka i położna.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie w sprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiegozostało wydane w dniu 7 listopada 2007r., po zaopiniowaniu przez Naczelną Radą Lekarską oraz Naczelną Radą Pielęgniarek i Położnych (Dz. U. Nr 219, poz. 1540). Przedmiotowe rozporządzenie w § 1 ust. 1 pkt 3 lit. e wskazuje, że pielęgniarka jest uprawniona do wykonywania samodzielnie, bez zlecenia lekarskiego świadczeń leczniczych obejmujących zakładanie cewnika do pęcherza moczowego i usuwanie założonego cewnika. Przepisy rozporządzenia nie ograniczają uprawnień pielęgniarki do pacjenta w osobie kobiety, co oznacza, iż dotyczą one wszystkich pacjentów.

Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 października 2005r. w sprawie zakresu zadań lekarza, pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 214, poz. 1816) w części II załącznika nr 2 „Zakres zadań pielęgniarki i położnej podstawowej opieki zdrowotnej” – część A pkt 6 ppkt 4 wskazuje wyłącznie cewnikowanie pęcherza u kobiet. Jednakże należy zwrócić uwagę na treść zapisu części III tegoż załącznika, który stanowi, że przepisy załącznika nie naruszają praw i obowiązków pielęgniarki POZ i położnej POZ do realizacji zadań i stosowania procedur wynikających z odrębnych przepisów.

Należy podkreślić, że przepisy ustawy o zawodach oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 listopada 2007r. wsprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. Nr 219, poz. 1540)są przepisami szczególnymi (lex specialis), które należy stosować w pierwszej kolejności. Fakt, iż Minister Zdrowia ograniczył w rozporządzeniu z dnia 20 października 2005r. zakres zadań pielęgniarki poz w zakresie cewnikowania wyłącznie do kobiet nie stoi w sprzeczności z rozporządzeniem z 2007r., albowiem istotnym jest cytowany wcześniej zapis części III załącznika 2 do w/w rozporządzenia.

Powołana częstokroć opinia Konsultanta Krajowego do spraw Urologii – Pana prof. dr hab. Andrzeja Borówki wydaje się być wyjątkowo zachowawcza, skoro konsultant krajowy uzależnia cewnikowanie mężczyzn przez pielęgniarkę od obycia przez w/w „odpowiedniego przeszkolenia” i wyłącznie na pisemne zlecenie lekarza. Powyższa opinia sprzeczna jest z obowiązującymi przepisami prawa w tym zakresie, a mianowicie przepisami wspomnianego wyżej rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 7 listopada 2007r. wsprawie rodzaju i zakresu świadczeń zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych udzielanych przez pielęgniarkę albo położną samodzielnie bez zlecenia lekarskiego (Dz. U. Nr 219, poz. 1540).

 

Iwona Choromańska

radca prawny

Wyszukiwanie

OŚRODEK KSZTAŁCENIA BOIPIP

 

Oferta kursów

SYSTEM MONITOROWANIA KSZTAŁCENIA

 

Więcej informacji..

Oferty pracy